Skýrsla þessi var unnin í tengslum við reglubundna allsherjarúttekt Sameinuðu þjóðanna (Universal Periodic Review, UPR) á stöðu mannréttindamála á Íslandi, sem fer fram í janúar 2027. Þetta verður fjórða allsherjarúttektin á Íslandi en fyrri úttektir fóru fram árin 2011, 2016 og 2022.

Allsherjarúttektin er sérstakt ferli á vegum Mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna þar sem farið er með reglubundnum hætti yfir stöðu mannréttindamála í öllum aðildarríkjum Sameinuðu þjóðanna. Markmiðið er að draga fram framfarir, benda á viðvarandi mannréttindavanda og stuðla að því að ríki standi við alþjóðlegar mannréttindaskuldbindingar sínar.

Úttektin byggist á skýrslu íslenskra stjórnvalda, upplýsingum frá stofnunum og mannréttindakerfi Sameinuðu þjóðanna og umsögnum annarra hagaðila, þar á meðal mannréttindastofnana og frjálsra félagasamtaka á borð við Amnesty International. Að úttektinni lokinni ákveða íslensk stjórnvöld hvaða tilmælum þau samþykkja og skuldbinda sig til að hrinda í framkvæmd. Framkvæmd tilmælanna er síðan metin í næstu úttekt. Í skýrslu sinni lýsir Amnesty International yfir áhyggjum af óhóflegri beitingu einangrunarvistar í gæsluvarðhaldi, réttindum barna með ódæmigerð kyneinkenni og löggjöf sem hefur áhrif á mannréttindi flóttafólks, umsækjenda um alþjóðlega vernd og innflytjenda.

Í lok skýrslunnar eru lagðar fram tillögur til íslenskra stjórnvalda. Verði þeim hrint í framkvæmd myndi það stuðla að aukinni mannréttindavernd og tryggja betur að Ísland uppfylli alþjóðlegar mannréttindaskuldbindingar sínar.

Hér fyrir neðan má lesa skýrsluna á ensku.