Í dag fer af stað herferð á samfélagsmiðlum til að vekja athygli á teiknimyndum Amnesty, Má bjóða þér mannréttindi? Framleidd voru sex myndbönd sem fjalla um sögur einstaklinga sem hafa orðið fyrir mannréttindabrotum.

Þúsundir einstaklinga hafa flúið Úkraínu í leit að öryggi í nágrannalöndum eftir innrás Rússlands. Búist er við að fleiri flýi á næstu dögum. 

Þær breytingar sem lagðar eru til á lögum um atvinnuréttindi útlendinga mæla fyrir um að þeir umsækjendur sem fái dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða eða á grundvelli sérstakra tengsla við landið séu undanþegnir frá kröfu um tímabundið atvinnuleyfi hér á landi.

Íslandsdeild Amnesty International hefur áhyggjur af fleiri ákvæðum frumvarpsins en sér sér ekki fært að koma þeim ítarlega til skila að svo stöddu sökum skamms tímafrests sem gefinn var. Sem dæmi má nefna að frumvarpið gerir strangari kröfu m.a. um rétt einstaklinga til að fá mál sitt endurskoðað í samanburði við hin Norðurlöndin, þ.m.t. Svíþjóð. Þykir því ástæða til að hafa verulegar áhyggjur af þróun virðingar fyrir mannréttindum umsækjenda um alþjóðlega vernd á Íslandi.

Nú eru 73 ár síðan Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna var samþykkt. Í fjórtándu grein hennar segir: „Rétt skal mönnum vera að leita og njóta griðlands erlendis gegn ofsóknum.“  Réttur flóttamanna er tryggður í alþjóðasamningum og er þeirra mikilvægastur flóttamannasamningur Sameinuðu þjóðanna frá árinu 1951.  

Frá yfir­töku í Afgan­istan þann 15. ágúst hafa talibanar lofað umbótum frá fyrri stjórn­artíð sinni og sagst ætla að vernda kven­rétt­indi og tján­ing­ar­frelsið. Annað hefur hins vegar bersýni­lega komið í ljós og eru loforðin því innantóm. Íslandsdeild Amnesty International kallar eftir að íslensk stjórnvöld veki athygli á ástandinu í Afganistan hvar sem tækifæri gefst, beiti sér fyrir að komið verði á fót sjálfstæðri rannsóknarsendinefnd (e. Fact Finding Mission) og standi við gefin loforð um móttöku afgansks flóttafólks á Íslandi.

Íslandsdeild Amnesty International og Mannréttindaskrifstofa Íslands hafa gefið út þrjú fræðslumyndbönd um mannréttindi á sex tungumálum (íslensku, ensku, pólsku, spænsku, persnesku og arabísku). Myndböndin þrjú fjalla um jafnrétti, réttindi á vinnumarkaði og réttindi barna. Markmiðið með myndböndunum er að veita flóttafólki og öðrum innflytjendum gagnlegar grunnupplýsingar um réttindi í þessum þremur málaflokkum í tengslum við íslenskt samfélag.

Danmörk leggur hundruð flóttafólks í hættu með því að senda það aftur til Sýrlands. Dönsk yfirvöld staðhæfa að höfuðborgin Damaskus og nágrenni hennar séu örugg svæði í Sýrlandi. Þrátt fyrir að loftárásir og átök séu hætt á sumum svæðum, vofir enn hætta yfir þar sem sannanir eru fyrir því að pyndingar, þvinguð mannshvörf og varðhaldsvist eigi sér enn stað í landinu.

Næstum ein milljón Róhingja býr í niðurníddum flóttamannabúðum í Cox Bazar í Bangladess eftir að hafa flúið heimili sín í Mjanmar vegna glæpa hersins gegn mannkyninu. Þessir glæpir eru nú til skoðunar hjá Alþjóðadómstólnum í Haag.  

Eldarnir sem komu upp í flóttamannabúðum í Moria hafa gert aðstæður verri fyrir þúsundir flóttafólks sem nú hafa lélegt aðgengi að vatni, mat og heilbrigðisþjónustu. Margir hafa misst eigur sínar, meðal annars mikilvæg skjöl er varða umsóknir þeirra um alþjóðlega vernd. Eldra fólk, fólk í viðkvæmum hópum, börn, óléttar konur og fleiri eru meðal þeirra sem nauðsynlega vantar hjálp.

Íslandsdeild Amnesty International fordæmir harkalega og ómannúðlega framkomu íslenskra stjórnvalda í garð barna á flótta. Á síðustu árum hafa ítrekað komið upp mál þar sem til hefur staðið að vísa börnum úr landi sem hafa dvalið hér í lengri tíma og náð að skjóta rótum og aðlagast íslensku samfélagi.

Hópur flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd hefur verið í haldi að geðþótta í Pemba, í norðausturhluta Mósambík í meira en eitt og hálft ár við hræðilegar aðstæður á lögreglustöð. Um er að ræða sextán einstaklinga frá Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó og Eþíópíu. Vegna kórónuveirufaraldursins er heilsa þeirra í enn frekari hættu.