Alþjóðlegt

Heimurinn stendur á barmi þess að nýtt og hættulegt tímabil hefjist þar sem valdamikil ríki, fyrirtæki og hreyfingar sem eru andsnúin réttindum, ráðast á alþjóðasamstarf, alþjóðalög og mannréttindi. Amnesty International varar við þessari þróun í nýútkominni ársskýrslu sinni um stöðu mannréttinda í heiminum. Til að þessi nýja heimsskipan nái ekki fótfestu verða ríki, alþjóðastofnanir og borgaralegt samfélag að hafna undanlátssemi í stjórnmálum til að komast hjá ófriði líkt og gerðist í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar.  

Í kjölfar nýafstaðins aðildarríkjaþings Alþjóðlega sakamáladómstólsins (ICC) kallar Amnesty International eftir því að ríki heims skuldbindi sig að tryggja alþjóðlegt réttlæti fyrir alla þolendur, bæði á hernumda svæðinu í Palestínu og í Ísrael, vegna stríðsglæpa, glæpa gegn mannúð og hópmorðs.

Ársskýrsla Amnesty International, (e. „State of the World’s Human Rights“), um stöðu mannréttinda í 150 löndum lýsir ógn við áratuga vinnu við að byggja upp og efla algildi mannréttinda um allan heim.

Viktor Orbán forsætisráðherra Ungverjalands hefur boðið Benjamin Netanyahu forsætisráðherra Ísrael í heimsókn til Ungverjalands og stendur heimsóknin yfir næstu daga. Í nóvember 2024 gaf Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn út handtökuskipun á hendur Benjamin Netanyahu forsætisráðherra Ísrael á grundvelli ákæra um stríðsglæpi og glæpi gegn mannúð.  

Rodrigo Duterte, fyrrverandi forseti Filippseyja, hefur verið handtekinn af filippseyskum yfirvöldum, í kjölfar handtökuskipunar Alþjóðasakamáladómstólsins, fyrir glæpi gegn mannúð sem tengjast „stríði gegn fíkniefnum“. 

Mannréttindabaráttan leiðir til jákvæðra breytinga. Sigrarnir eru margs konar. Breytingar eru gerðar á löggjöf sem bæta stöðu mannréttinda, einstaklingar sem eru ranglega fangelsaðir fá frelsi á ný og réttlæti nær fram að ganga. Hér má lesa um fjölmarga sigra frá seinni helmingi ársins 2024 sem ber að fagna.

Þrátt fyrir grafalvarlega stöðu mannréttinda víða um heim hefur það sannarlega sýnt sig að mannréttindabaráttan leiðir til jákvæðra breytinga. Sigrarnir eru margs konar. Breytingar eru gerðar á löggjöf sem bæta stöðu mannréttinda, einstaklingar sem eru ranglega fangelsaðir fá frelsi á ný og réttlæti nær fram að ganga. Hér má lesa um fjölmarga sigra frá seinni helmingi þessa árs, hvaðanæva að úr heiminum, sem ber að fagna. 

Alls staðar úr heiminum berast okkur neikvæðar fréttar og auðvelt er að fallast hendur. Þó er mikilvægt að halda mannréttindabaráttunni áfram og ekki síður fagna þeim fjölmörgu sigrum sem náðust á árinu 2022. Mannréttindastarf Amnesty International stuðlaði að jákvæðum breytingum á ótal vegu.

Íslandsdeild Amnesty International fagnar ályktun Íslands og Þýskalands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna um að stofnuð verði sjálfstæð og óháð rannsóknarnefnd sem safna á upplýsingum og gögnum sem nýst geta til að draga gerendur til ábyrgðar sem hafa brotið á mannréttindum friðsamra mótmælenda í Íran undanfarnar vikur. Ályktunin var lögð fram á sérstökum aukafundi mannréttindaráðsins um hríðversnandi stöðu mannréttinda í Íran.

Á tímum þegar mannréttindi eru víða fótum troðin í heiminum er auðvelt að missa sjónar á því jákvæða.  Það má ekki gleyma að fagna þeim mannréttindasigrum sem Amnesty International hefur stuðlað að með hjálp stuðningsfólks okkar á fyrstu sex mánuðum ársins. Fólk ranglega í fangelsi hefur verið leyst úr haldi, óréttlátum lögum hefur verið breytt og valdafólk hefur verið dregið til ábyrgðar. Hér eru mannréttindasigrar til að fagna.

Mannréttindabarátta Amnesty International hefur skilað miklu árið 2021 um heim allan. Lögum hefur verið breytt til samræmis við mannréttindi og samviskufangar leystir úr haldi. Hér má sjá yfirlit yfir helstu sigra ársins.