2.707 aftökur í 17 löndum árið 2025 að undanskildu Kína, Norður-Kórea og Víetnam.

Fjöldi aftaka í heiminum árið 2025 hefur ekki verið meiri frá árinu 1981 en á síðasta ári voru 2.707 einstaklingar teknir af lífi í 17 löndum. Þetta kemur fram í nýútkominni árlegri skýrslu Amnesty International um beitingu dauðarefsingarinnar.

Heimurinn stendur á barmi þess að nýtt og hættulegt tímabil hefjist þar sem valdamikil ríki, fyrirtæki og hreyfingar sem eru andsnúin réttindum, ráðast á alþjóðasamstarf, alþjóðalög og mannréttindi. Amnesty International varar við þessari þróun í nýútkominni ársskýrslu sinni um stöðu mannréttinda í heiminum. Til að þessi nýja heimsskipan nái ekki fótfestu verða ríki, alþjóðastofnanir og borgaralegt samfélag að hafna undanlátssemi í stjórnmálum til að komast hjá ófriði líkt og gerðist í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar.  

Þetta er ekki tilviljun. Þetta er meðvituð stefna stjórnmálaafla.  

Í ljósi bakslags í réttindum kvenna á heimsvísu og í skugga Epsteins-skjalanna kallar sendinefnd Amnesty International, undir forystu aðalframkvæmdastjórans Agnèsar Callamards, eftir öflugri aðgerðum til að vernda og efla réttindi kvenna og stúlkna á 70. fundi nefndar Sameinuðu þjóðanna um stöðu kvenna (CSW70) í New York dagana 9.–19. mars.

Stjórnvöld víða um heim eru að grafa undan áratugalöngum framgangi í jafnréttismálum. Afleiðingarnar eru meðal annars auknar árásir á kyn- og frjósemisréttindi, þöggun feminískra radda, og niðurskurður á fjármögnun kvenréttindasamtaka.  

Nýlegar skýrslur Amnesty International sýna fram á að stór tískufyrirtæki hagnast á láglaunuðu vinnuafli kvenna sem sætir þöggun. Fram kemur í nýlegum skýrslum Amnesty International að ríkisstjórnir, verksmiðjur og alþjóðleg tískufyrirtæki hagnist á kúgun verkafólks í fataiðnaði og brotum á vinnuréttindum í Bangladess, Pakistan, á Srí Lanka og Indlandi.

Í nýlegum skýrslum Amnesty Internati­onal kemur fram að ríkis­stjórnir, verk­smiðjur og alþjóðleg tísku­fyr­ir­tæki hagnast á kúgun verka­fólks í fata­iðnaði og brotum á vinnu­rétt­indum í Bangla­dess, Pakistan, á Srí Lanka og Indlandi. Tilraunum verka­fólks til að bæta starfs­að­stæður er oft mætt af hörku af vinnu­veit­endum og jafnvel ríkinu.

Hernaðaraðgerðir bandarískra stjórnvalda í Venesúela undir forystu Donalds Trump Bandaríkjaforseta, sem leiddu til handtöku Nicolás Maduro og Cilia Flores, eru til marks um alvarlega ógn við mannréttindi íbúa landsins.

Þrátt fyrir miklar áskoranir í heiminum í dag verðum við enn og aftur vitni að mikilvægi mannréttindabaráttunnar. Víða um heim krafðist fólk ábyrgðar frá stjórnvöldum, réttlætis fyrir þolendur kynbundins ofbeldis og frelsis fyrir mannréttindafrömuði. Hér koma góðar fréttir á síðustu sex mánuðum ársins sem veita von og sýna mikilvægi mannúðar og samtakamáttar.

Fjórir ungliðar Amnesty International frá Írlandi, Argentínu og Frakklandi afhentu TikTok undirskriftir í Dublin á Írlandi 25. nóvember til að krefjast þess að fyrirtækið breyti skaðlegri og ávanabindandi hönnun sem útsetur börn og ungmenni fyrir skaðlegu efni. Amnesty International safnaði samtals 170.260 undirskriftum víða um heim frá einstaklingum sem kalla eftir því að TikTok verði gert öruggara fyrir börn og ungmenni. Á Íslandi söfnuðust 3.018 undirskriftir.

Nú þegar COP30, árleg loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna, stendur yfir í Belém í Brasilíu kallar Amnesty International eftir því að leiðtogar á COP30 hafi fólk í fyrirrúmi í öllum samningaviðræðum í stað hagnaðar og valds. Þeir verða að skuldbinda sig til að grípa til nauðsynlegra aðgerða í þágu loftslagsmála með því að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis af fullum þunga á réttlátan hátt og tryggja réttlát orkuskipti með sjálfbærri orku fyrir alla á öllum sviðum.