Innan aðeins örfárra klukkustunda eftir að Donald Trump tók við forsetaembætti Bandaríkjanna skrifaði hann undir fjölda forsetatilskipana sem margar hverjar grafa undan mannréttindum fólks og geta komið til með að hafa skaðleg áhrif á líf, heilsu og velferð milljóna í Bandaríkjunum og víðar.
Í nýlegri úttekt vakti Mannréttindanefnd Sameinuðu þjóðanna (e. Human Rights Committee) athygli á áhyggjum sínum er varða mannréttindi á Íslandi, þar sem nefndin tók meðal annars undir áhyggjuefni sem sett voru fram í skriflegri skýrslu Amnesty International. Nefndin tók undir þrjú af fjórum lykilatriðum sem Amnesty International vakti sérstaklega athygli á og lagði til breytingar er varða útlendingalög, beitingu einangrunarvistar og lagaákvæði um eftirlit með aðgerðum lögreglu.
Íslandsdeild Amnesty International vísar til erindis nefndasviðs Alþingis, dags. 19. september 2024, þar sem deildinni var gefið tækifæri á að gefa allsherjar- og menntamálanefnd Alþingis umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um útlendinga (afnám þjónustusviptingar). Deildin fagnar frumvarpinu og ítrekar fyrri afstöðu og athugasemdir þegar samhljóma frumvarp hefur verið lagt fram á Alþingi.
Íslandsdeild Amnesty International fagnar framkomnum drögum að þingsályktunartillögu í málefnum innflytjenda. Gríðarlegar breytingar eiga sér stað jafnt og þétt í málaflokki um innflytjendur og flóttafólk. Því er mikilvægt að þróa innviði í takt við þær. Deildin fagnar þeim skrefum sem tekin eru til þess að bæta úr aðstæðum innflytjenda og flóttafólks hér á landi og að þeim verði tryggð lögbundin mannréttindi.
Íslandsdeild Amnesty International þakkar fyrir boð um að veita umsögn um reglugerð um breytingu á reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 sem birt voru á samráðsgátt stjórnvalda hinn 30. ágúst sl. Deildin gerir nokkrar athugasemdir.
Þrjú fræðslumyndbönd sem Íslandsdeild Amnesty International gerði í samstarfi með Mannréttindaskrifstofu Íslands og voru gefin út árið 2021.
Fjölmargir mannréttindasigrar náðust á fyrstu sex mánuðum ársins þar sem Amnesty International lagði sitt lóð á vogaskálarnar. Fólk sem var ranglega fangelsað var leyst úr haldi, lög voru betrumbætt og réttlæti náði fram að ganga. Allt mikilvægir sigrar sem skipta máli. Stuðningsfólk um allan heim greip til aðgerða og sýndi fram á að samtakamátturinn hefur áhrif.
Ungliðahreyfing Íslandsdeildar Amnesty International hélt opinn fund síðastliðinn fimmtudag, 6. júní. Á fundinum var yfirlýsing Andófs gegn nýju frumvarpi um breytingar á útlendingalögum lögð fram og ungliðahreyfingin samþykkti yfirlýsinguna heilshugar. Þrettán ungliðahreyfingar skrifa undir yfirlýsinguna og leggja fram kröfu um að að allar lagabreytingar séu gerðar með mannréttindi að leiðarljósi. Hér að neðan má lesa yfirlýsinguna í heild sinni.
Íslandsdeild Amnesty International fordæmir brottvísanir íslenskra stjórnvalda á umsækjendum um alþjóðlega vernd sem eru mansalsþolendur. Deildin harmar þá ómannúðlegu og vanvirðandi meðferð stjórnvalda á þeim viðkvæma og sérstaka hópi umsækjenda sem sviptur var frelsi sínu og þvingaður var úr landi aðfaranótt 14. maí sl. Íslandsdeildin hefur ítrekað gagnrýnt brottvísanir viðkvæmra hópa og harðneskjulega stefnu íslenskra stjórnvalda í málum einstaklinga í sérstaklega viðkvæmri stöðu sem sótt hafa um alþjóðlega vernd á Íslandi.
Undirrituð félagasamtök fagna því að um 100 einstaklingum á Gaza hafi verið veitt dvalarleyfi á Íslandi á grundvelli laga um útlendinga og sameiningu fjölskyldna. Vegna þeirra fordæmalausu aðstæðna sem nú ríkja á Gaza, hvetja samtökin íslensk stjórnvöld til þess að leggja allt kapp á að tryggja tafarlausa brottför þessa hóps frá Gaza til Íslands. Hópurinn samanstendur aðallega af konum og börnum í sérstaklega viðkvæmri stöðu. Þá hvetja undirrituð félagasamtök stjórnvöld til þess að taka til efnismeðferðar allar þær umsóknir palestínsks fólks sem nú liggja fyrir.
Í kringum 2600 umsækjendur um alþjóðlega vernd í Belgíu eru bjargarlausir sökum þess að belgísk stjórnvöld neita að veita þeim skjól og aðrar nauðsynjar og þjónustu.
Í kjölfar umræðu í samfélaginu um brottvísanir barna til Grikklands vill Íslandsdeild Amnesty International koma eftirfarandi yfirlýsingu á framfæri. Nú eru 75 ár síðan Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna var samþykkt. Í fjórtándu grein hennar segir: „Rétt skal mönnum vera að leita og njóta griðlands erlendis gegn ofsóknum.“ Réttur flóttamanna er tryggður í alþjóðasamningum og er þeirra mikilvægastur flóttamannasamningur Sameinuðu þjóðanna frá árinu 1951. Þá ber að nefna að íslensk stjórnvöld fullgiltu Barnasáttmálann árið 1992 og lögfestu árið 2013.