Á meðan margir halda sig heima fyrir í einangrun, sóttkví eða vegna yfir­stand­andi samkomubanns þá reiðir fólk sig mun meira á síma, fartölvur og önnur fjarskiptatæki til að halda sambandi.

Þann 18. apríl 2020 voru 15 leiðtogar og aðgerðasinnar handteknir fyrir ólöglega samkomu sem átti sér stað sex mánuðum áður. Þetta er nýjasta dæmið um hvernig lögreglan reiðir sig á óskýr lög um allsherjarreglu sem voru mikið notuð árið 2019 til að koma í veg fyrir fjölmenn og friðsæl mótmæli. Þessar handtökur eru þungt högg fyrir tjáningarfrelsið í Hong Kong.

Sádi-Arabía framkvæmdi fleiri aftökur árið 2019 en þau höfðu gert í tvo áratugi þar á undan en heildarfjöldi aftaka í heiminum hefur þó farið lækkandi á sama tíma samkvæmt árlegri skýrslu Amnesty International um dauðarefsinguna. Aftökur í Sádi-Arabíu voru 184 í fyrra en það er mesti fjöldi aftaka á einu ári sem Amnesty International hefur skráð þar í landi í tvo áratugi.

Þann 11. mars 2020 lýsti Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin því yfir að kórónuveirufaraldurinn væri orðinn að heimsfaraldri og skoraði á ríki heims að grípa til brýnna aðgerða til að bregðast við honum. Flest ríki Evrópu hafa gripið til harðra aðgerða í tilraun sinni til að stöðva útbreiðslu kórónuveirufaraldursins og takast á við aukið álag á heilbrigðiskerfið.

Samkvæmt ársskýrslu Amnesty International um mannréttindi í Evrópu og Mið-Asíu fyrir árið 2019 fólust helstu mannréttindabrotin í tilraunum til að draga úr sjálfstæði dómskerfisins til að forðast ábyrgðarskyldu og að brjóta á bak aftur mótmæli.

„Líf okkar eru í hættu vegna þess að hér hefur fólk greinst með kórónuveiruna og það er ekkert sem við getum gert. Við höfum engar leiðir til að verjast. Þetta er tifandi tímasprengja. Við biðjum fyrir því að einhver geri eitthvað,” segir trans konan Kelly Gonzales sem hefur verið í varðhaldi á vegum innflytjendaeftirlits Bandaríkjanna í tvö og hálft ár.

Samstaða er mikilvæg á þessum óvissutímum þegar kórónuveirufaraldurinn geisar. Á tímum sem þessum er mikilvægt að horfa á það jákvæða og sjá hverju samtakamátturinn getur áorkað. Á síðustu mánuðum hafa ýmsir sigrar unnist í mannréttindabaráttunni. Það er mikilvægt að fagna hverjum sigri og ekki síst núna þegar kvíðinn og óttinn er skammt undan. Hér eru 20 sigrar sem sýna fram á samtakamáttinn í mannréttindabaráttunni. Fjölmargir aðgerðasinnar hafa verið leystir úr haldi, löggjöfum hefur verið breytt í þágu mannréttinda og dómar mildaðir.

Yfir 100 félagasamtök hafa sent frá sér sameiginlega yfirlýsingu þar sem skorað er á ríkisstjórnir heims að bregðast ekki við kórónuveirufaraldrinum með auknu stafrænu eftirliti nema að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.

Forseti Filippseyja Duterte hefur fyrirskipað lögreglu, hermönnum og opinberum fulltrúum í héruðum landsins að skjóta „vandræðagemlinga“ sem mótmæla á meðan á sóttkví stendur nú þegar kórónufaraldurinn geisar. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni í Filippseyjum hafa 17 þúsund einstaklingar verið handteknir fyrir brot gegn útgöngubanni. Það hefur þveröfug áhrif til verndar heilsu almennings þar sem aukin smithætta er í fangavist.

Á meðan heimurinn tekst á við COVID-19 heimsfaraldurinn eykst áhættan fyrir flóttafólk í Grikklandi með hverjum klukkutímanum sem líður. Þúsundir eldra fólks, fólk með undirliggjandi sjúkdóma, óléttar konur og fleiri eru föst í flóttamannabúðum og búa við hættulegar aðstæður. Nú stendur þeim einnig ógn af faraldrinum en afleiðingarnar geta orðið skelfilegar fyrir þá sem þar dvelja.

Ungverska þingið samþykkti ný lög þann 30. mars síðastliðinn sem veita stjórnvöldum umboð til að breyta lögum án þess að fara með þau í gegnum þingið. Í nýju lögunum er ekkert ákvæði um eftirlit, hvenær lögin falla úr gildi eða reglubundna endurskoðun á meðan neyðarástand ríkir.

Aðstæður í samfélaginu eru óvenjulegar og án fordæmis. Áhrifin vegna útbreiðslu COVID-19 má finna hér á landi og um heim allan.