Íran

Milljónir skólastúlkna í hættu vegna eitrunar

Skóla­stúlkur hafa verið í forystu mótmæla í Íran og sýnt hugrekki gegn kúgandi lögum um skyldu­notkun höfuðslæða með því að taka af sér höfuðslæðuna. Réttur til mennt­unar, heilsu og lífs er í hættu hjá millj­ónum skóla­stúlkna vegna gasárása í írönskum stúlkna­skólum. Þúsundir skóla­stúlkna hafa verið lagðar inn á sjúkrahús vegna gaseitr­unar.

Yfir­völd hafa ekki rann­sakað þessar árásir með viðeig­andi hætti eða komið í veg fyrir þær. Þau segja einkenni stúlkn­anna ekki vera annað en „streita”, „spenna” og/eða „tilfinn­inga­smit”, sem er hugtak notað til að lýsa félags­lega samþykktri hugsun við smit­andi veiru.

Eiturgasi hefur verið beitt gegn skóla­stúlkum á grunn­skóla- og mennta­skóla­stigi. Fyrstu tilkynn­ingar um árásir með eiturgasi bárust frá stúlkna­skóla í borg­inni Qom þann 30. nóvember 2022. Yfir­völd reyndu að kæfa frétta­flutning um árásina og bárust því ekki fréttir um hana fyrr en næsta árás átti sér stað í sama skóla, tveimur vikum síðar. Þar varð51 stúlka­fyrir eitrun. Foreldrar sem fjöl­miðlar tóku viðtöl við vegna seinni árás­ar­innar sögðu yfir­völd neita að birta skýrslu um eitranir úr fyrri árás­inni eða hvaða gasi hefði verið beitt. Í fjöl­miðla­við­tölum lýstu stúlk­urnar, sem lagðar höfðu verið inn á sjúkrahús, einkenni­legri gaslykt í skól­anum og að í kjöl­farið hafi þær fundið fyrir anda­teppu, doða, verkjum í fótum og erfið­leikum með gang.

Ríkis­fjöl­miðlar gáfu út að minnst 30 fjöl­skyldur hefðu lagt fram form­lega kvörtun til saksóknara. Yfir­völd lýstu því yfir að búið væri að skipa rann­sókn­art­eymi til að rann­saka árás­irnar í Qom en engar niður­stöður hafa verið birtar opin­ber­lega.

Síðan fyrstu tvær árás­irnar áttu sér stað hefur þeim fjölgað gífur­lega. Sjálf­stæðir fjöl­miðlar og mann­rétt­inda­samtök hafa greint frá meira en 300 aðskildum árásum á rúmlega 100 stúlkna­skóla víðs­vegar um Íran. Fjöldi árása átti sér stað 15.-17. apríl í fjöl­mörgum héruðum.

Á netinu hafa mynd­bönd verið í umferð sem sýna skóla­stúlkur í óhugn­an­legum aðstæðum á skóla­lóðum þar sem þær hósta og eiga erfitt með anda­drátt. Einnig eru til mynd­bönd frá sjúkra­húsum þar sem stórir hópar stúlkna þurfa lækn­is­að­stoð. Í febrúar greindi sjálf­stæður fjöl­miðill frá andláti 11 ára stúlku vegna eiturárásar í öðrum skóla í Qom, en yfir­völd neita því og ríkis­fjöl­miðlar greindu frá því að dánar­orsök hefði verið veiru­sýking í öndun­ar­færum og nýrna­sjúk­dómur. Fjöl­skylda 11 ára stúlk­unnar hefur greint frá því í fjöl­miðlum og samfé­lags­miðlum að dánar­orsök stúlk­unnar hafi verið smit­sjúk­dómur og nýrna­vandi. Írönsk yfir­völd þvinga oft fram opin­berar yfir­lýs­ingar og því óttast Amnesty Internati­onal að fjöl­skyldu­með­limir hafi verið beittir harð­ræði til að þvinga fram áður­nefnda yfir­lýs­ingu til samræmis við frásögn yfir­valda.

Skrifaðu undir og kallaðu eftir því að írönsk yfir­völd geri sjálf­stæða, ítar­lega og skil­virka rann­sókn á eiturárásum gegn skóla­stúlkum og að einstak­lingar sem eru ábyrgir fyrir árás­unum verði sóttir til saka í sann­gjörnum rétt­ar­höldum án þess að dauðarefs­ing­unni verði beitt.

Yfir­völd þurfa að tryggja stúlkum öruggan og jafnan aðgang að menntun og vernda þær fyrir hvers kyns ofbeldi. Auk þess verða yfir­völd að tryggja að alþjóð­legum sendi­nefndum og full­trúum verði hleypt inn í Íran til að rann­saka þessar árásir.

Tengd frétt: Yfir­völd í Íran herja á tján­ing­ar­frelsið meðal annars með pynd­ingum á börnum

Þau þurfa þína hjálp!

Þín undirskrift getur bjargað mannslífi

Sádi-Arabía

Dæmd í 27 ára fangelsi fyrir að styðja réttindi kvenna

Salma al-Shehab er 34 ára gömul baráttukona, fræðikona og tveggja barna móðir frá Sádi-Arabíu. Hún var ákærð vegna friðsamlegrar tjáningar á Twitter (nú X) til stuðnings réttindum kvenna. Hún var dæmd í 27 ára fangelsi ásamt 27 ára ferðabanni að lokinni afplánun. Yfirvöld í Sádi-Arabíu sýna enga miskunn gagnvart gagnrýni sama hversu meinlaus hún er.  

Sádi-Arabía

Kennari á eftirlaunum hlaut dauðadóm fyrir gagnrýni

Sérstakur sakamáladómstóll í Sádi-Arabíu dæmdi Mohammad bin Nasser al-Ghamdi, 55 ára kennara á eftirlaunum, til dauða þann 9. júlí 2023 fyrir friðsamlegar aðgerðir sínar á Twitter [nú X] og YouTube. Mohammad bin Nasser al-Ghamdi var dæmdur til dauða fyrir það eitt að nýta tjáningarfrelsið. Hann var aðeins með tíu fylgjendur á Twitter.

Sádi-Arabía

Ísland beiti sér gegn skelfilegum mannréttindabrotum í Sádi-Arabíu

Yfirvöld í Sádi-Arabíu leggja allt kapp á að þagga niður í gagnrýnisröddum í landinu. Samfélagsmiðlafærsla þar sem kallað er eftir umbótum í mannréttindamálum eða yfirvöld gagnrýnd getur ein og sér leitt til ferðabanns, fangelsisvistar svo áratugum skiptir eða jafnvel dauðadóms.

Ekvador

Heimatilbúin sprengja fyrir utan heimili ungs umhverfissinna

Leonela Moncayo er umhverfissinni frá Amazon-skóginum í Ekvador og ein af níu stúlkum sem fóru í mál við stjórnvöld þar í landi og kröfðust lögbanns á gasbruna í nágrenni við heimili þeirra á þeim grundvelli að brotið sé á mannréttindum þeirra. Talið að öryggi stúlknanna níu og fjölskyldna þeirra sé í hættu.

Rússland

Listakona afplánar sjö ára dóm á fanganýlendu fyrir mótmæli

Aleksandra (Sasha) Skochilenko er tónlistar- og listakona frá Sankti Pétursborg í Rússlandi. Hún var ákærð á grundvelli ritskoðunarlaga og hlaut sjö ára dóm hinn 16. nóvember 2023. Henni er haldið við skelfilegar aðstæður og heilsu hennar hrakar ört. Skrifaðu undir ákallið og kallaðu eftir því að Rússland afnemi ritskoðunarlögin og leysi Aleksöndru skilyrðislaust úr haldi án tafar.

Rússland

Fjölmiðlakona og tveggja barna móðir sætir illri meðferð í fangelsi

Maria Ponomarenko er fjölmiðlakona og tveggja barna móðir sem sætir illri meðferð í fangelsi. Hún deildi skilaboðum á samskiptamiðlinum Telegram um sprengjuárás rússneskra hersveita á leikhús í Mariupol í mars 2022. Skrifaðu undir og kallaðu eftir því að rússnesk stjórnvöld leysi Mariu Ponomarenko skilyrðislaust úr haldi án tafar.

Rússland

Fólk fangelsað fyrir að mótmæla stríðinu í Úkraínu

Rússnesku ritskoðunarlögin brjóta gegn mannréttindum. Rússland verður að afnema þessi ósanngjörnu lög án tafar og leysa úr haldi öll þau sem eru fangelsuð fyrir að tjá skoðanir sínar gegn stríðinu. Sýnum fólki í Rússlandi samstöðu sem hefur þor til að mótmæla friðsamlega stríðinu gegn Úkraínu.

Kólumbía

Verndum mannréttindafrömuði í Kólumbíu

Dag hvern hætta mannréttindafrömuðir lífi sínu í þágu mannréttinda í Kólumbíu. Vernda verður rétt þeirra til að tryggt sé að kólumbískt fólk geti lifað lífi sínu frjálst undan ofbeldi. Að berjast fyrir mannréttindum í Kólumbíu er afar hættulegt og mannréttindafrömuður er myrtur um það bil annan hvern dag. Skrifaðu undir og krefstu þess að kólumbísk stjórnvöld tryggi umfangsmiklar öryggisaðgerðir og verndi alla mannréttindafrömuði.

Alþjóðlegt

TikTok þarf að gæta öryggis barna og ungs fólks

Ungir notendur lýsa TikTok sem skaðlegum og ávanabindandi miðli þar sem þeir eiga á hættu að verða háð miðlinum út af tillögum sem sérstaklega eru sniðnar að þeim. Börn og ungt fólk sem horfa á myndefni sem tengist geðheilsu á TikTok eru líklegri til að fá tillögur um að horfa á sífellt fleiri myndbönd sem fjalla um, fegra og jafnvel hvetja til þunglyndislegra hugsana, sjálfskaða og sjálfsvígs. Skrifaðu undir og krefstu þess að að TikTok banni á heimsvísu sérsniðnar auglýsingar sem beint er að ungum notendum, og sjái til þess að það sé val að hafa sérsníðaðar tillögur að myndefni á efnisveitunni í stað þess að það sé sjálfgefið.