Ísland

English version available

Ísland: Verndið mannréttindi intersex barna

Áætlað er að 1,7% einstak­linga á heimsvísu fæðist með ódæmi­gerð líffræðileg kynein­kenni. Breyti­leikinn er því jafn algengur og að vera með rautt hár. Þetta þýðir einfald­lega að líffræðileg og erfða­fræðileg einkenni þessara einstak­linga falla ekki alger­lega undir skil­grein­ingu á dæmi­gerðum kynein­kennum kvenna eða karla. Sumir þessara einstak­linga fæðast með kynein­kenni sem teljast ekki algjör­lega karl- eða kven­kyns, eru sambland af karl- og kven­kyns einkennum, eða eru hvorki karl- né kven­kyns. Margt fólk með ódæmi­gerð líffræðileg kynein­kenni kýs að kalla sig intersex, aðrir vilja hins vegar ekki nota það hugtak.

Þrátt fyrir að Ísland sé rómað fyrir kynja­jafn­rétti, en samkvæmt Alþjóða­efn­hags­ráðinu mælist jöfn­uður milli kynj­anna hvergi meiri en hérlendis og trónir Ísland í efsta sæti níunda árið í röð, þá eru kynbundnar stað­alí­myndir og kynbundin mismunun enn við lýði. Afleið­ingin er m.a. sú að einstak­lingar með ódæmi­gerð kynein­kenni, sem ekki falla að stöðl­uðum hugmyndum um líffræðileg einkenni karl- eða kven­kyns líkama, sæta oft mismunun og tilraunum til að laga líkama þeirra að stöðl­uðum hugmyndum um kynin með skurð­að­gerðum og/eða horm­óna­með­ferðum.

Í niður­stöðum rann­sóknar Amnesty Internati­onal kemur fram að þegar einstak­lingar með ódæmi­gerð líffræðileg kynein­kenni og fjöl­skyldur þeirra leita eftir þjón­ustu í íslenska heil­brigðis­kerfinu þá dregur skortur á skýru mann­rétt­inda­miðuðu verklagi og þverfag­legri nálgun, ásamt ónógum félags­legum stuðn­ingi, úr mögu­leikum þeirra til að njóta líkam­legrar og andlegrar heilsu að hæsta marki sem unnt er.

Þrátt fyrir útskúfun og viðnám þeirra sem neita að viður­kenna tilvist einstak­linga sem falla ekki undir kynjat­ví­hyggjuna eru intersex aðgerða­sinnar tilbúnir að berjast, ekki aðeins fyrir sig sjálfa heldur fyrir komandi kynslóðir. „Ég vil ekki að fólk þurfi að fara í felur eða skammast sín,“ segir Kitty, stofn­andi og formaður samtak­anna Intersex Ísland. „Ég vil sjá skilning og viður­kenn­ingu á fjöl­breyti­leik­anum, að hann sé af hinu góða.“

Saman getum við látið þetta verða að veru­leika!

Frum­varp til laga verður lagt fyrir Alþingi á næst­unni en lögfesting þess kann að afnema úreltar kröfur um laga­lega kynskrán­ingu og tryggja kynrænt sjálfræði fyrir trans fólk. Núver­andi frum­varp felur hins vegar ekki í sér ákvæði til verndar intersex börnum gegn skað­legum og ónauð­syn­legum líkam­legum inngripum þrátt fyrir fyrir­heit stjórn­valda í stjórn­arsátt­mála, þar sem segir: „ríkis­stjórnin vill koma Íslandi í fremstu röð í málefnum hinsegin fólks með metn­að­ar­fullri löggjöf um kynrænt sjálfræði í samræmi við nýút­komin tilmæli Evrópu­ráðsins vegna mann­rétt­inda intersex-fólks. Í þeim lögum yrði kveðið á um að einstak­lingar megi sjálfir ákveða kyn sitt, kynvitund þeirra njóti viður­kenn­ingar, einstak­lingar njóti líkam­legrar frið­helgi og jafn­réttis fyrir lögum óháð kynhneigð, kynvitund, kynein­kennum og kyntján­ingu.“

Hvetjum íslenska þing­menn og forsæt­is­ráð­herra til að standa með intersex fólki, bæði full­orðnum og börnum. Gríptu strax til aðgerða og skrifaðu undir ákallið í dag!

Þau þurfa þína hjálp!

Þín undirskrift getur bjargað mannslífi

Kína

Kína hætti ofsóknum gegn Úígúrum

Allt að ein milljón einstaklinga, aðallega minnihlutahópar múslima, hefur verið handtekin að geðþótta og komið fyrir í svokölluðum endurmenntunarbúðum í Xinjiang-héraði í norðvesturhluta Kína. Þeirra á meðal eru Úígúrar, Kasakar og önnur þjóðarbrot sem eiga sér sterkar trúarlegar og menningarlegar rætur.

Síerra Leóne

Þungaðar stúlkur fái aðgang að menntun

Í apríl 2015 fyrirskipuðu stjórnvöld í Síerra Leóne að þungaðar stúlkur mættu hvorki ganga í skóla né taka próf. Þetta voru viðbrögð stjórnvalda við gífurlegri fjölgun þungana unglingsstúlkna sem var ein hræðilegasta afleiðing ebólu-faraldursins sem herjaði á Afríku árin 2014-2015. Þann 12. desember 2019 komst dómstóll Efnahagssambands Vestur-Afríku (ECOWAS) að þeirri niðurstöðu að bann stjórnvalda í Síerra Leóne gegn því að þungaðar stúlkur fengju aðgang að menntun í almennum skólum og að taka próf væri mannréttindabrot og mismunun.

Íran

16 ára fangelsisdómur fyrir að mótmæla löggjöf um höfuðslæðu

Yasaman Aryani storkaði lögum um höfuðslæðu í Íran með ögrandi gjörningi. Yasaman og móðir hennar gengu með hárið óhulið um lestarvagn einungis ætlaðan konum og dreifðu hvítum blómum meðal farþega. Yasaman var dæmd í 16 ára fangelsi í kjölfarið.

Bandaríkin

Bandaríkin felli niður ákærur á hendur Julian Assange

Bandarísk yfirvöld verða að fella niður allar ákærur á hendur Julian Assange sem tengjast njósnum og birtingu gagna vegna starfa hans hjá Wikileaks. Miskunnarlausar tilraunir bandarískra stjórnvalda til að hafa hendur í hári Julian Assange vegna opinberunar gagna sem innihéldu meðal annars upplýsingar um mögulega stríðsglæpi bandaríska hersins eru alvarlegar árásir gegn réttinum til tjáningarfrelsis.

Ísland

Stjórnvöld tryggi velferð trans barna og unglinga

Í upphafi þessa árs var trans teymi Barna- og unglingageðdeildar Landspítala (BUGL) lagt niður. Umrætt teymi hefur gegnt lykilhlutverki í lífi trans barna og unglinga. Mikil óvissa ríkir nú um hvernig trans börn og unglingar verða þjónustuð.

Grikkland

Börn á flótta fái aðgang að heilbrigðisþjónustu

Síðan í júlí 2019 hefur umsækj­endum um alþjóð­lega vernd og börnum óskráðs flótta­fólks verið mein­aður aðgangur að opin­berri heil­brigð­is­þjón­ustu í Grikklandi. Ný lög um alþjóð­lega vernd sem kynnt voru í nóvember síðast­liðnum hafa komið einhvers konar reglu á málið en skortur á aðgerða­áætlun veldur því að líf og heilsa þúsunda barna og full­orð­inna er í hættu.

Íran

Íslensk stjórnvöld beiti sér á alþjóðavettvangi

Í Íran fer ástand mannréttinda stöðugt versnandi. Stjórnvöld brjóta á rétti borgara sinna til tjáningarfrelsis, félaga- og fundafrelsis. Konur verða fyrir margvíslegri mismunun og þeim refsað fyrir að láta sjá sig opinberlega án höfuðslæðu. Baráttukonur fyrir mannréttindum eru fangelsaðar fyrir að mótmæla ástandinu með friðsömum hætti. Pyndingum og annarri illri meðferð er beitt án þess að gerendur séu dregnir til ábyrgðar. Þá er dauðarefsingin enn lögleg í Íran, auk þess sem aftökur eru framkvæmdar án dóms og laga.