Barin til dauða

Aðalfundur Íslandsdeildar Amnesty International verður haldinn þriðjudaginn 24. mars 2026 kl. 18 í húsnæði deildarinnar, Þingholtsstræti 27, 101 Reykjavík, 3. hæð.

Í ljósi bakslags í réttindum kvenna á heimsvísu og í skugga Epsteins-skjalanna kallar sendinefnd Amnesty International, undir forystu aðalframkvæmdastjórans Agnèsar Callamards, eftir öflugri aðgerðum til að vernda og efla réttindi kvenna og stúlkna á 70. fundi nefndar Sameinuðu þjóðanna um stöðu kvenna (CSW70) í New York dagana 9.–19. mars.

Stjórnvöld víða um heim eru að grafa undan áratugalöngum framgangi í jafnréttismálum. Afleiðingarnar eru meðal annars auknar árásir á kyn- og frjósemisréttindi, þöggun feminískra radda, og niðurskurður á fjármögnun kvenréttindasamtaka.  

Victoire Ingabire, leiðtogi stjórnarandstöðuflokksins Development and Liberty for All (DALFA-Umurinzi) í Rúanda, ásamt átta öðrum flokksmönnum og einum fjölmiðlamanni, voru handtekin að geðþótta og sæta ákærum fyrir friðsamleg stjórnmálastörf sín.

Stigvaxandi átök eiga sér stað í Mið-Austurlöndum í kjölfar árása Bandaríkjanna og Ísraels á Íran, sem svaraði fyrir sig með hefndarárásum víðs vegar um svæðið. Amnesty International kallar eftir því að allir aðilar verndi óbreytta borgara, virði alþjóðleg mannúðarlög og stöðvi ólögmætar árásir eins og árásir af ásettu ráði, handahófskenndar árásir og óhóflegar árásir á óbreytta borgara og borgaralegar eignir.

Stjórn Íslandsdeildar Amnesty International lýsir yfir miklum vonbrigðum með og gerir alvarlegar athugasemdir við þau áform dómsmálaráðherra að setja á fót brottfararstöð (hér eftir varðhaldsstöð) þar sem útlendingur sætir frelsisskerðingu samkvæmt lögum um útlendinga vegna ákvörðunar um að hann skuli yfirgefa landið og þegar mál sem getur leitt til slíkrar ákvörðunar er til meðferðar hjá stjórnvöldum.

Á afskekktum stað

Íbúar Súdan upplifa sig gleymda í vaxandi ofbeldi í landinu þar sem stríðandi fylkingar eiga sök á gríðarlegu mannfalli og eyðileggingu. Íbúarnir eru fastir í miðjum átökunum og hafa hvorki aðgang að mat, vatni né  heilbrigðisþjónustu. Skertur aðgangur að netinu þýðir að óbreyttir borgarar hafa engan aðgang að upplýsingum um öruggar flóttaleiðir eða hvar hægt er að finna lyf. Stríðandi fylkingar hafa háð stríð frá árinu 2023 og að mestu virt að vettugi mannréttindi og alþjóðleg mannúðarlög.

Íbúar Súdan upplifa sig gleymda í vaxandi ofbeldi í landinu þar sem stríðandi fylkingar eiga sök á gríðarlegu mannfalli og eyðileggingu. Íbúarnir eru fastir í miðjum átökunum og hafa hvorki aðgang að mat, vatni né  heilbrigðisþjónustu. Skertur aðgangur að netinu þýðir að óbreyttir borgarar hafa engan aðgang að upplýsingum um öruggar flóttaleiðir eða hvar hægt er að finna lyf. Stríðandi fylkingar hafa háð stríð frá árinu 2023 og að mestu virt að vettugi mannréttindi og alþjóðleg mannúðarlög.

Menzi Bongeka Bhembe, 26 ára háskólanemi og aðgerðasinni í Esvatíní, var handtekinn 16. janúar 2024 og ákærður á grundvelli hryðjuverkalaga frá árinu 2008. Hann hefur verið í varðhaldi að geðþótta í rúm tvö ár, sem brýtur gegn réttinum til réttlátrar málsmeðferðar og virðist vera pólitísk þöggun á aðgerðastarfi stúdenta.

Nýlegar skýrslur Amnesty International sýna fram á að stór tískufyrirtæki hagnast á láglaunuðu vinnuafli kvenna sem sætir þöggun. Fram kemur í nýlegum skýrslum Amnesty International að ríkisstjórnir, verksmiðjur og alþjóðleg tískufyrirtæki hagnist á kúgun verkafólks í fataiðnaði og brotum á vinnuréttindum í Bangladess, Pakistan, á Srí Lanka og Indlandi.